Achter De Westermarkt, Tilburg

De Westermarkt

De Westermarkt ontstond als centraal wijkhart van Het Zand, een naoorlogse uitbreidingswijk in Tilburg West. Rond een open marktplein ontwikkelde zich een levendig centrum met winkels, voorzieningen en woningen. Kenmerkend was de monumentale winkelstrip met daarboven drie galerijflats, die het plein een duidelijke ruimtelijke begrenzing en identiteit gaven.

Door latere uitbreidingen en veranderingen verloor het gebied geleidelijk zijn samenhang. Het oorspronkelijke marktplein transformeerde tot een versteende parkeeromgeving en het winkelcentrum ontwikkelde zich tot een naar binnen gekeerd ensemble met een beperkte relatie tot de omliggende buurten. De herontwikkeling van de Westermarkt biedt de kans om de ruimtelijke kwaliteit van deze historische plek te herstellen en opnieuw te verbinden met haar omgeving.

Stedenbouwkundige visie

Binnen de gebiedsontwikkeling van het Kenniskwartier krijgt de Westermarkt een nieuwe rol als voorzieningenhart van Tilburg West. Het bestaande winkelcentrum wordt getransformeerd tot een levendig, groen en toekomstbestendig stadsdeel waar wonen, voorzieningen en ontmoeting samenkomen.

Het stedenbouwkundig plan van Diederendirrix bouwt voort op de oorspronkelijke structuur van de Westermarkt. Door waardevolle onderdelen te behouden en te combineren met nieuwe bouwensembles ontstaat een samenhangende en herkenbare stedelijke structuur. Aan zowel de noordzijde als de achterzijde van het winkelcentrum worden nieuwe ontwikkelingen toegevoegd die het centrum beter verbinden met de omliggende woonbuurten en het Westerpark.

Nieuwe routes, pleinen en verblijfsruimten zorgen voor een toegankelijk en aantrekkelijk wijkcentrum. De ontwikkeling is opgebouwd uit verschillende schaalniveaus: de menselijke maat van de buurt, een groen tussenniveau voor wonen en verblijf, en stedelijke hoogteaccenten die de Westermarkt een herkenbare positie geven binnen Tilburg. Voetgangers, ontmoeting en stadsnatuur vormen daarbij de basis voor een toekomstbestendige leefomgeving.

Architectuur

Binnen het deelgebied ‘Achter de Westermarkt’ ontwerpt BURO013 Architecten drie bouwblokken met voornamelijk sociale huurwoningen en een gezondheidscentrum.

Het ontwerp richt zich op het creëren van een prettige en herkenbare woonomgeving waarin de menselijke maat centraal staat. Hoewel de ontwikkeling onderdeel uitmaakt van een grootschalige gebiedstransformatie, wordt de beleving van bewoners het uitgangspunt. Zorgvuldig vormgegeven entrees, collectieve ruimtes en duidelijke adressen zorgen voor een herkenbare woonomgeving waarin bewoners zich thuis kunnen voelen.

Bijzondere aandacht gaat uit naar de overgang tussen privé en publiek. Door het introduceren van verschillende tussenruimtes – zoals voortuinen, verhoogde entrees, collectieve zones en groene verblijfsplekken – ontstaat een geleidelijke overgang tussen woning, gebouw en openbare ruimte. Deze gelaagdheid vergroot zowel de privacy van bewoners als de sociale kwaliteit van het woonmilieu.

De architectuur zoekt naar een evenwicht tussen stedelijke dichtheid en woonkwaliteit. De bouwblokken vormen samen een samenhangend ensemble binnen het stedenbouwkundige plan, terwijl de uitwerking op gebouw- en straatniveau aansluit bij de schaal en het dagelijks gebruik van de buurt. Zo ontstaat een duurzame woonomgeving waarin ontmoeten, verblijven en wonen op een vanzelfsprekende manier samenkomen.